Back to full policy (English)

isiXhosa · AI translation

Draft Ministerial Policy Direction: Broadband Infrastructure

Plain-language summary of this South African government policy, translated into isiXhosa by AI. The official version is in English.

ClosedComment period closed

Summary

Lo Mgaqo-nkqubo oyiNkcazo yoMphathiswa oyiDrafti ujonge ukukhawulezisa ukusasazwa kwe-broadband kuMzantsi Afrika ngokuyalela i-ICASA ukuba iqinise imimiselo yokuqeshisa ngezixhobo kwaye iphuhlise imimiselo emitsha yosasazo olukhawulezayo. Amanyathelo aphambili abandakanya ukuseka indawo yogcino-lwazi oluphakathi lwe-GIS yeziseko zophuhliso, ukukhuthaza ufikelelo oluvulekileyo, ukwenza lula iinkqubo zamaphepha-mvume, kunye nokudala indlela ecwangcisiweyo yokusombulula iingxabano ukuze koyiswe ukulibaziseka kwangoku kunye nokunciphisa iindleko. Injongo ephambili kukufezekisa ufikelelo olubanzi lwe-broadband olufikelelekayo, olunesantya esiphezulu kwilizwe lonke ngokunciphisa uburhoxoki kunye nokukhuthaza usasazo olusebenzayo lweziseko zophuhliso.

UMgaqo-nkqubo oyiNkcazo yoMphathiswa oyiDrafti, okhutshwe liSebe lezoNxibelelwano neTekhnoloji yeDijithali ngomhla we-12 Matshi 2026, ujonge ukukhawulezisa ukusasazwa kweenethiwekhi ze-broadband ezifikelelekayo, ezinesantya esiphezulu kuMzantsi Afrika wonke. Lo mgaqo-nkqubo, okhutshwe phantsi koMthetho wezoNxibelelwano lwe-Elektroniki, wama-2005, ufuna ukoyisa ukulibaziseka okukhulu kunye nokungahambelani ekufumaneni ukufikelela kumhlaba karhulumente nowabucala wokusasaza iziseko zophuhliso. Wakhelwe phezu koMgaqo-nkqubo weSizwe woSasazo oluKhawulezayo lweeNethiwekhi zezoNxibelelwano lwe-Elektroniki kunye neZixhobo, wama-2023, kunye neenjongo ezibanzi zeSicwangciso soPhuhliso lweSizwe, sama-2030, uqaphela i-broadband njengebalulekileyo kuqoqosho lwedijithali nakuluntu.

Umyalelo ophambili ngowokuba iGunyabantu elizimeleyo lezoNxibelelwano loMzantsi Afrika (i-ICASA) liphonononge kwaye liqinise iMimiselo yokuQeshisa ngeZixhobo ekhoyo, yama-2010. Olu phononongo luya kugxila ekusekeni iikhrayitheriya ezicacileyo zokufaneleka kwabanini-layisenisi abafuna ukusebenzisa amalungelo abo phantsi kweSahluko sesi-4 soMthetho, ukuqinisekisa ukuba bangabanini-layisenisi be-ECNS abathobelayo abangenazo ezinye iindlela ezifanelekileyo zokufikelela kwaye banikezele ngeendawo zezixhobo zabo. I-ICASA ikwathwaliswe umthwalo wokuchaza "izixhobo ezibalulekileyo," ukumisela imiqathango yamaxabiso afanelekileyo okufikelela, ukukhuthaza "ufikelelo oluvulekileyo," kunye nokuphucula amaxesha okugqiba izivumelwano. Ngaphezu koko, lo mgaqo-nkqubo ugxininisa ukubeka iliso oluqinileyo, ukunyanzeliswa, kunye nokufakwa okunyanzelisayo kwazo zonke izivumelwano zokuqeshisa kwi-ICASA ukuqinisekisa ukungafihli nto kunye nokuthobela.

Lo mgaqo-nkqubo uyalela i-ICASA ukuba iphuhlise isakhelo seMimiselo emitsha yoSasazo oluKhawulezayo ekhokelwa yimigaqo emininzi ephambili. Umgaqo ophambili kukuthintela ukuphindaphindwa okungafuneki kweziseko zophuhliso, ngakumbi apho iinethiwekhi zesizwe ezibanzi ezikhoyo zinokubonelela ngofikelelo. Ukuququzelela oku, i-ICASA iyalelwe ukuba iseke indawo yogcino-lwazi oluphakathi lweNkqubo yoLwazi lweJografi (i-GIS) yazo zonke iziseko zophuhliso lwezonxibelelwano lwe-elektroniki ezikhoyo nezintsha. Le ndawo yogcino-lwazi, ephuhliswe ngokudibana ne-DCDT, iya kurekhoda indawo kunye nohlobo lweziseko zophuhliso, kunye neeprotocol ezingqongqo zokufikelela, ukhuseleko, kunye nokusebenzisana nezinye iindawo zogcino-lwazi zikarhulumente, ijolise ekudaleni irekhodi lesizwe elibanzi. Abanini-layisenisi baya kunyanzeliswa ukuba banikezele ngolwazi oluchanekileyo noluhlaziywa rhoqo kule ndawo yogcino-lwazi, kunye nezikhuselo zeenzuzo zabo zorhwebo.

Eminye imigaqo yeMimiselo yoSasazo oluKhawulezayo ibandakanya i-ICASA eyabela uhlahlo lwabiwo-mali lophando nophuhliso kwiindlela ezintsha zosasazo kunye nokuqwalasela ukufikelela kwiziseko zophuhliso zikarhulumente ezixhaswa ngemali karhulumente njenge "zifanelekileyo" ngeenjongo zosasazo, kunye nezikhokelo eziza kukhutshwa. Ukuququzelela iinkqubo kunye nokuphepha ukuphindaphindwa, abanini-layisenisi banokufuneka bafake izicelo ze-wayleave (okanye izizathu zokungaqeshisi iziseko zophuhliso ezikhoyo) kwi-ICASA. Okubalulekileyo, lo mgaqo-nkqubo uchaza inkqubo ecwangcisiweyo yokusombulula iingxabano ngeengxabano phakathi kwabanini-layisenisi okanye nabanini-mhlaba. Le nkqubo ibandakanya isibhengezo esinyanzelisayo seentsuku ezili-14 ngaphambi komsebenzi, ukumiswa kosasazo ngexesha leengxabano, izibonelelo zembuyekezo yomonakalo kwipropati yabucala, kunye nokudluliselwa kweengxabano ezinzima (njengexabiso lembuyekezo okanye izibheno) kwinkundla enegunya elifanelekileyo.

Lo mgaqo-nkqubo ugxininisa isidingo esingxamisekileyo sokujongana nemingeni yangoku, efana neenkqubo ezahlukeneyo nezihlala zilibaziseka zamaphepha-mvume kamasipala kunye nemirhumo, eyonyusa kakhulu iindleko zabanini-layisenisi kwaye, ekugqibeleni, zabathengi. Ngaphandle kwemizamo yangaphambili efana ne-White Paper ka-2016, uMgaqo-nkqubo weSizwe ka-2023, kunye nokupapashwa komthetho-siseko oqhelekileyo kamasipala, ukwamkelwa okubanzi kunye nokuphunyezwa okusebenzayo kuye kwabakho. Ngokunikezela ngesikhokelo esicacileyo somphathiswa, lo mgaqo-nkqubo ujonge ukuxhobisa i-ICASA ukuba ekugqibeleni iseke isakhelo solawulo oluyimfuneko, kubandakanya indawo yogcino-lwazi ye-GIS ekudala kuxoxwa ngayo, ukunciphisa uburhoxoki, ukunciphisa iindleko zedatha, kunye nokufezekisa ufikelelo olubanzi lwe-broadband olufikelelekayo kuMzantsi Afrika wonke. I-ICASA kufuneka inike ingxelo minyaka le ngenkqubela yayo, kunye nengxelo yokuqala eza kufuneka zingaphelanga iinyanga ezili-12.

Key terms

uMthetho wezoNxibelelwano lwe-Elektroniki, wama-2005 (uMthetho)
Umthetho ophambili olawula unxibelelwano lwe-elektroniki kuMzantsi Afrika, apho lo mgaqo-nkqubo ukhutshwe khona. Unika abanini-layisenisi amalungelo okusasaza iinethiwekhi kwaye unyanzelisa i-ICASA ukuba yenze imimiselo efanelekileyo.
iGunyabantu elizimeleyo lezoNxibelelwano loMzantsi Afrika (i-ICASA okanye iGunyabantu)
Igunyabantu elizimeleyo elilawulayo kwicandelo lonxibelelwano loMzantsi Afrika, eliyalelwe ngulo mgaqo-nkqubo ukuba liphonononge imimiselo ekhoyo kwaye liphuhlise emitsha yosasazo olukhawulezayo lwe-broadband.
iMimiselo yokuQeshisa ngeZixhobo, yama-2010
Imimiselo ekhoyo eququzelela ukwabelana ngeenethiwekhi kunye nokufikelela kwiziseko zophuhliso phakathi kwabanini-layisenisi, apho i-ICASA iyalelwe ukuba iphonononge kwaye iqinise.
iMimiselo yoSasazo oluKhawulezayo
Imimiselo emitsha eza kuphuhliswa yi-ICASA, ejolise ekwenzeni lula inkqubo yosasazo lweenethiwekhi zezoNxibelelwano lwe-Elektroniki kunye nezixhobo, ukunciphisa uburhoxoki, kunye nokwenza imigangatho yeenkqubo.
indawo yogcino-lwazi lweNkqubo yoLwazi lweJografi (i-GIS)
Indawo yogcino-lwazi oluphakathi eza kusekwa yi-ICASA, equlethe ulwazi ngendawo kunye nohlobo lwazo zonke iziseko zophuhliso lwezoNxibelelwano lwe-Elektroniki, ejolise ekuthinteleni ukuphindaphindwa nasekuncedeni ucwangciso.
uFikelelo oluVulekileyo
Umxholo oza kuqiniswa kwimimiselo, obhekiselele kumgaqo wokuba iziseko zophuhliso lweenethiwekhi zezoNxibelelwano lwe-Elektroniki kufuneka zenziwe zifumaneke ukuba zisetyenziswe ngabanikezeli beenkonzo abaninzi ngemigaqo engacalu-caluli, kukhuthazwe ukhuphiswano.
Isicelo se-Wayleave
Imvume okanye ugunyaziso olufunwa kumnini-mhlaba (ihlala ingumasipala) ukuvumela umnini-layisenisi ukuba afikelele kumhlaba ngenjongo yosasazo okanye yokugcina iziseko zophuhliso.
Izixhobo eziBalulekileyo
Iziseko zophuhliso okanye iinkonzo ezithathwa njengezibalulekileyo kukhuphiswano, ukufikelela kuzo i-ICASA inikwe umsebenzi wokuchaza nokulawula imiqathango, kubandakanya nexabiso.

Arguments for

  • Ikhawulezisa ukusasazwa kweziseko zophuhliso ze-broadband, okukhokelela ekubeni kubekho ukufikelela okubanzi kunye nokunokwenzeka kokunciphisa iindleko zedatha.
  • Inciphisa uburhoxoki kwaye yenza imigangatho yeenkqubo zamaphepha-mvume kumasipala wonke, ijongana nomba osele ukho ixesha elide.
  • Ikhuthaza "ufikelelo oluvulekileyo" kwaye ithintela ukuphindaphindwa okungafuneki kweziseko zophuhliso, okukhokelela ekusebenziseni izibonelelo ngokuphumelelayo kunye neenzuzo zokusingqongileyo.
  • Iseka indawo yogcino-lwazi oluphakathi lwe-GIS yeziseko zophuhliso, iphucula ucwangciso, ulungelelwaniso, kunye nokungafihli nto.
  • Ibonelela ngesakhelo esicacileyo sokusombulula iingxabano, inikezela ngendlela ecwangcisiweyo yeengxabano phakathi kwabanini-layisenisi nabanini-mhlaba.
  • Iqinisa ukubeka iliso lolawulo yi-ICASA, kubandakanya ukubeka iliso kwizivumelwano kunye nokuphunyezwa.
  • Ikhuthaza izinto ezintsha ngohlahlo lwabiwo-mali oluzinikeleyo lwe-R&D kwiindlela zosasazo.
  • Ijolise ekuphumezeni imigaqo-nkqubo yesizwe ekhoyo (uMgaqo-nkqubo ka-2023, i-NDP ka-2030) kunye nemiyalelo yomthetho (uMthetho we-EC ka-2005).

Arguments against

  • Ukuphunyezwa kuxhomekeke kakhulu kumthamo kunye nokusebenza kakuhle kwe-ICASA, enokujongana nemiqobo yezibonelelo.
  • Ukunokwenzeka kokuba kubekho ubuntununtunu borhwebo malunga nendawo yogcino-lwazi ye-GIS, nangona kukho iziqinisekiso zokukhuselwa kweenzuzo zeshishini.
  • Inkqubo yokusombulula iingxabano isenokukhokelela ekulibazisekeni ukuba amaqela ahlala ebhenela enkundleni, ngakumbi kwiingxabano zembuyekezo.
  • Ifuna intsebenziswano enkulu kubanini-layisenisi ukunikezela ngolwazi oluchanekileyo noluphunyezwa ngexesha kwindawo yogcino-lwazi ye-GIS kunye nezinye izinto ezifakwayo.
  • Ukusebenza kakuhle komgaqo-nkqubo kuxhomekeke ekwamkelweni nasekuphunyezweni kwemimiselo emitsha yi-ICASA kunye nentsebenziswano kurhulumente wengingqi.
  • Lo mgaqo-nkqubo uyalela i-ICASA ukuba "iqwalasele" okanye "imisela" imiba emininzi, nto leyo ethetha ukuba iinkcukacha ezithile zisaza kuphuhliswa kwaye zinokuba phantsi kwengxoxo kunye nokulibaziseka okungakumbi.

Have your say

Government departments are legally required to consider public comments. Submit yours before the deadline.

This isiXhosa summary was generated by AI for accessibility. If anything conflicts, the official English text and the source document prevail.